Od 1 lipca 2026 roku przedsiębiorcy wykonujący międzynarodowy transport towarów w Norwegii muszą zwrócić szczególną uwagę na nowe zasady dotyczące samochodów dostawczych, czyli varebil. Przepisy obejmują pojazdy, których maksymalna dopuszczalna masa całkowita, razem z przyczepą lub naczepą, przekracza 2,5 tony. Jeżeli taki pojazd jest wykorzystywany do międzynarodowego transportu towarów lub kabotażu, zastosowanie mają przepisy regulujące czas prowadzenia pojazdu oraz okresy odpoczynku. W takich przypadkach pojazd musi być wyposażony w tachograf, czyli po norwesku fartsskriver.
Nowe regulacje mogą mieć znaczenie dla firm realizujących odpłatny transport towarów poza granice Norwegii. Przykładem może być przedsiębiorstwo przewożące towary z Norwegii do Polski, Szwecji, Danii lub innego kraju przy użyciu varebila o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 2,5 tony. W takiej sytuacji konieczne jest sprawdzenie, czy firma podlega przepisom dotyczącym tachografu oraz zasad czasu jazdy i odpoczynku. Przy ustalaniu masy pojazdu należy uwzględnić również przyczepę lub naczepę.
Fartsskriver, czyli tachograf, służy do rejestrowania informacji związanych z prowadzeniem pojazdu oraz odpoczynkiem kierowcy. Zapisywane są między innymi dane dotyczące czasu jazdy i odpoczynku, zarówno w samym urządzeniu, jak i na karcie kierowcy. Kierowca, którego dotyczą przepisy o czasie jazdy i odpoczynku, powinien posiadać sjåførkort, czyli kartę kierowcy, oraz przestrzegać określonych limitów prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw i okresów odpoczynku.
Wprowadzenie nowych regulacji nie oznacza jednak, że każdy varebil o masie powyżej 2,5 tony automatycznie musi zostać wyposażony w tachograf. Sama masa pojazdu nie jest wystarczającym kryterium. Istotny jest przede wszystkim sposób jego wykorzystania oraz charakter wykonywanego transportu. Od 1 lipca 2026 roku przepisy obejmują przede wszystkim pojazdy przekraczające 2,5 tony, które służą do komercyjnego międzynarodowego transportu towarów lub kabotażu.
Znaczenie ma również rozróżnienie pomiędzy przewozem towarów należących do innych podmiotów za wynagrodzeniem a transportem własnych materiałów, narzędzi czy towarów wykorzystywanych w działalności przedsiębiorstwa. Zgodnie z informacjami Statens vegvesen tachograf nie jest wymagany w przypadku pojazdów używanych do przewozu towarów należących do własnej firmy. Dotyczy to na przykład przedsiębiorstwa budowlanego lub rzemieślnika, który przewozi własne materiały i narzędzia na miejsce wykonywania pracy. W takim przypadku sam fakt, że varebil przekracza 2,5 tony, nie powoduje automatycznie obowiązku stosowania tachografu.
Przedsiębiorcy powinni także pamiętać, że fartsskriver i løyve oznaczają dwa odrębne obowiązki. Løyve jest zezwoleniem wymaganym przy określonych rodzajach zarobkowego transportu, natomiast tachograf służy do rejestrowania czasu jazdy i odpoczynku oraz kontroli przestrzegania obowiązujących przepisów. W zależności od rodzaju działalności firma może być zobowiązana do spełnienia obu tych wymogów jednocześnie.
W przypadku międzynarodowego transportu towarów pojazdami o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 2,5 tony obowiązek posiadania løyve może występować niezależnie od przepisów dotyczących tachografu. Dla transportu międzynarodowego pojazdami o masie od 2,5 do 3,5 tony obowiązek løyve może dotyczyć przedsiębiorstwa wykonującego taki transport. Firma realizująca zarobkowy międzynarodowy przewóz towarów varebilem powinna więc zweryfikować zarówno wymagania związane z odpowiednim løyve, jak i obowiązki wynikające z przepisów o tachografie.
Ważne zmiany dotyczą również transportu krajowego. Od 1 kwietnia 2027 roku podobne wymogi związane z czasem jazdy, odpoczynkiem i stosowaniem tachografu mają zostać wprowadzone dla określonego krajowego transportu towarów w Norwegii. Oznacza to, że 1 lipca 2026 roku nie jest datą, od której wszystkie varebile powyżej 2,5 tony zostają automatycznie objęte obowiązkiem tachografu. W pierwszej kolejności zmiana dotyczy międzynarodowego transportu towarów i kabotażu, natomiast 1 kwietnia 2027 roku jest istotną datą dla planowanych regulacji dotyczących transportu krajowego.
Niezależnie od przepisów dotyczących tachografów od 1 stycznia 2026 roku obowiązuje również nasjonalt varebilløyve. Dotyczy ono określonych przedsiębiorstw wykonujących zarobkowy transport towarów na terenie Norwegii pojazdami o dopuszczalnej masie całkowitej od 2,5 do 3,5 tony. Nie oznacza to jednak, że każdy przedsiębiorca korzystający z varebila musi posiadać takie zezwolenie. Przykładowo, rzemieślnicy mogą nadal wykorzystywać samochody dostawcze do dojazdu na miejsce wykonywania swoich usług bez konieczności posiadania tego rodzaju løyve.
W praktyce przedsiębiorca korzystający z varebila powinien więc przeanalizować kilka istotnych kwestii. Należy sprawdzić dopuszczalną masę całkowitą pojazdu wraz z przyczepą lub naczepą, charakter wykonywanego transportu oraz to, czy przewożone są własne towary, materiały i narzędzia, czy też towary należące do innych podmiotów. Znaczenie ma również to, czy transport odbywa się wyłącznie na terenie Norwegii, czy ma charakter międzynarodowy, a także czy działalność przedsiębiorstwa wiąże się z obowiązkiem posiadania løyve i stosowania tachografu.
Jeżeli firma wykorzystuje varebil o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 2,5 tony do komercyjnego transportu międzynarodowego, warto sprawdzić, czy od 1 lipca 2026 roku musi korzystać z fartsskriver oraz jakie dodatkowe wymagania dotyczą kierowcy i przedsiębiorstwa. Firmy wykonujące transport krajowy powinny natomiast pamiętać o obowiązującym od 1 stycznia 2026 roku nasjonalt varebilløyve dla określonych rodzajów zarobkowego transportu pojazdami od 2,5 do 3,5 tony, a także o planowanym od 1 kwietnia 2027 roku rozszerzeniu zasad dotyczących czasu jazdy, odpoczynku i tachografu.
Biuro rachunkowe w Norwegii
📞 +47 939 82 173