Norweskie przepisy dotyczące urlopów opierają się na założeniu, że wypoczynek pracownika jest elementem obowiązkowym, a nie tylko przywilejem. W praktyce oznacza to, że zarówno pracodawca, jak i pracownik mają określone obowiązki związane z planowaniem i wykorzystaniem urlopu.
System ferieloven ma zapewnić, że każdy zatrudniony faktycznie korzysta z przysługującego mu wolnego, a jednocześnie działalność firmy może funkcjonować w sposób uporządkowany i przewidywalny.
Kto ustala termin urlopu?
Planowanie urlopów w większości firm rozpoczyna się od propozycji składanych przez pracowników. Pracodawca bierze je pod uwagę, starając się pogodzić potrzeby zespołu z organizacją pracy.
W sytuacji, gdy nie da się uwzględnić wszystkich wniosków lub kilka osób chce urlop w tym samym czasie, decyzję podejmuje pracodawca. Powinien jednak wcześniej omówić planowany termin z pracownikiem lub jego przedstawicielem (tillitsvalgt).
Ograniczenia i prawa pracownika
Mimo że to pracodawca zatwierdza terminy, przepisy nakładają na niego konkretne ograniczenia. Pracownik ma prawo do co najmniej trzech tygodni nieprzerwanego urlopu w okresie od 1 czerwca do 30 września.
Urlop powinien być również planowany w sposób umożliwiający realny odpoczynek i ciągłość wolnego. Dodatkowo pracownik musi otrzymać informację o terminie urlopu odpowiednio wcześnie – standardowo co najmniej dwa miesiące przed jego rozpoczęciem.
Czy urlop można zamienić na pieniądze?
Zasadą w Norwegii jest to, że urlop nie może zostać zastąpiony wypłatą pieniędzy. Feriepenger są przeznaczone na czas faktycznego korzystania z wolnego.
Wyjątek stanowi zakończenie stosunku pracy – wtedy możliwe jest wypłacenie ekwiwalentu za niewykorzystany urlop.
Przenoszenie urlopu i urlop zaliczkowy
Przepisy dopuszczają elastyczne zarządzanie urlopem w określonych granicach. W porozumieniu z pracodawcą można przenieść maksymalnie dwa tygodnie urlopu na kolejny rok.
Możliwe jest również skorzystanie z urlopu zaliczkowego, czyli wykorzystanie do dwóch tygodni z przyszłego wymiaru urlopu.
Jeżeli niewykorzystanie urlopu wynika z winy pracodawcy, całość zaległego urlopu musi zostać przeniesiona na kolejny rok.
Urlop a choroba pracownika
Przebywanie na zwolnieniu lekarskim nie wyklucza wykorzystania urlopu, jeśli pracownik wyrazi taką wolę. W takiej sytuacji wypłata świadczenia chorobowego zostaje wstrzymana, a zamiast tego obowiązują feriepenger.
Jeśli jednak pracownik jest całkowicie niezdolny do pracy, może przesunąć urlop na późniejszy termin. Warunkiem jest poinformowanie pracodawcy przed rozpoczęciem urlopu oraz dostarczenie zaświadczenia lekarskiego.
Permittering a urlop
W okresie permittering obowiązują podobne zasady jak w normalnym zatrudnieniu. Pracodawca może ustalić termin urlopu lub zobowiązać pracownika do jego wykorzystania, przy zachowaniu wymaganego okresu wcześniejszego poinformowania.
W czasie urlopu wypłaty z NAV są wstrzymywane, natomiast pracownik otrzymuje należne feriepenger.
Nowe zatrudnienie a prawo do urlopu
Zmiana pracy w trakcie roku nie powoduje utraty prawa do urlopu. Niewykorzystane dni mogą zostać przeniesione do nowego pracodawcy.
Osoby zatrudnione do 30 września mają prawo do pełnego wymiaru urlopu, czyli 25 dni roboczych. Pracownicy rozpoczynający pracę do połowy sierpnia mogą korzystać z urlopu również w głównym sezonie letnim. Zatrudnienie po 30 września daje prawo do co najmniej siedmiu dni urlopu w tym samym roku.
Pracodawca może wymagać wykorzystania urlopu tylko wtedy, gdy pracownik posiada wypracowane feriepenger, chyba że w firmie obowiązuje całkowita przerwa w działalności.
Urlop przy niepełnym etacie i pracy zmianowej
W Norwegii każdy pracownik ma prawo do 25 dni roboczych urlopu rocznie, niezależnie od etatu czy systemu pracy.
Urlop liczony jest w virkedager, czyli dniach od poniedziałku do soboty. Oznacza to, że tydzień urlopu nie zawsze odpowiada tygodniowi pracy w grafiku.
W praktyce może to powodować, że wykorzystanie urlopu obejmuje więcej dni niż faktycznie przepracowane dni w tygodniu. Inne zasady mogą wynikać z umowy o pracę lub układu zbiorowego.
System urlopowy w Norwegii opiera się na równowadze między prawami pracownika a potrzebami pracodawcy. Firma ma wpływ na terminy urlopów, ale musi jednocześnie przestrzegać przepisów dotyczących długości, terminów i zasad rozliczania wolnego.
Najważniejsze jest zapewnienie minimum trzech tygodni urlopu w sezonie letnim, odpowiedniego wyprzedzenia w informowaniu o terminach oraz prawidłowego rozliczania i ewentualnego przenoszenia dni wolnych.
Biuro księgowe w Norwegii
Biuro rachunkowe wspierające firmy działające na rynku norweskim.
+47 939 82 173