Prowadzenie firmy w Norwegii wiąże się z wieloma obowiązkami wobec pracowników, zwłaszcza w sytuacjach, gdy pojawia się długotrwała nieobecność spowodowana chorobą. Wielu przedsiębiorców zakłada, że choroba całkowicie chroni pracownika przed zwolnieniem. Tymczasem norweskie przepisy przewidują okres ochronny, ale nie wykluczają możliwości rozwiązania umowy w określonych sytuacjach.
12-miesięczny okres ochronny – verneperiode
Zgodnie z norweskim prawem pracy (Arbeidsmiljøloven), pracownik przebywający na zwolnieniu lekarskim jest objęty okresem ochronnym – verneperiode, który trwa 12 miesięcy od dnia rozpoczęcia zwolnienia.
W tym czasie pracodawca nie może wypowiedzieć umowy wyłącznie z powodu choroby – dotyczy to zarówno umów stałych, jak i czasowych.
Kiedy możliwe jest zwolnienie mimo choroby?
Okres ochronny nie oznacza całkowitego zakazu zakończenia współpracy. Pracodawca może rozwiązać umowę, jeśli przyczyna nie jest związana z chorobą pracownika. Przykładowe dopuszczalne powody to:
- redukcja etatów (nedbemanning) lub restrukturyzacja,
- zamknięcie firmy lub jej części,
- poważne naruszenia obowiązków pracowniczych lub brak współpracy.
W takich przypadkach decyzja o zwolnieniu musi być dobrze uzasadniona, obiektywna i udokumentowana, aby uniknąć ryzyka roszczeń ze strony pracownika.
Po upływie okresu ochronnego
Po 12 miesiącach ochrony pracodawca może rozważyć rozwiązanie umowy z powodu przedłużającej się nieobecności. Zanim jednak podejmie taką decyzję, ma obowiązek wykazać, że podjął wszelkie możliwe działania wspierające powrót pracownika do pracy – tzw. tilretteleggingsplikt.
Na czym polega tilretteleggingsplikt?
To obowiązek pracodawcy do dostosowania warunków pracy w taki sposób, by umożliwić pracownikowi powrót do obowiązków. Może to obejmować:
- zmianę zakresu zadań,
- umożliwienie pracy w skróconym wymiarze godzin,
- wprowadzenie usprawnień technicznych lub organizacyjnych, które ułatwią wykonywanie obowiązków.
Pracodawca nie jest zobowiązany do tworzenia nowego stanowiska ani ponoszenia nadmiernych kosztów, ale każda próba wsparcia musi być rzetelnie udokumentowana.
Dokumentacja i komunikacja
Zanim dojdzie do zakończenia współpracy, kluczowe jest prowadzenie otwartej i przejrzystej komunikacji z pracownikiem. Pracodawca powinien:
- skonsultować sytuację z lekarzem pracy lub z urzędem NAV,
- poinformować pracownika o możliwym zakończeniu współpracy (tzw. varsel),
- dokumentować wszystkie działania w aktach personalnych,
- prowadzić rozmowy w poszukiwaniu rozwiązań korzystnych dla obu stron.
Takie podejście nie tylko zwiększa bezpieczeństwo prawne pracodawcy, ale też sprzyja budowaniu zaufania i unikaniu konfliktów.
Zwolnienie lekarskie w okresie wypowiedzenia
Zdarza się, że pracownik zachoruje w trakcie okresu wypowiedzenia. W takiej sytuacji może pozostawać na zwolnieniu lekarskim przez czas określony przez lekarza, a zasiłek chorobowy (sykepenger) przysługuje maksymalnie przez 52 tygodnie.
- Pierwsze 16 dni zasiłku opłaca pracodawca,
- od 17. dnia obowiązek ten przejmuje NAV.
Przykładowo: jeśli okres wypowiedzenia trwa od 1 do 31 sierpnia, a pracownik zachoruje 15 sierpnia na miesiąc, pracodawca wypłaca wynagrodzenie chorobowe do końca sierpnia, a od września świadczenie przejmuje NAV.
Po zakończeniu umowy, jeśli pracownik nadal przebywa na zwolnieniu, NAV kontynuuje wypłatę świadczenia. Po zakończeniu choroby, osoba pozostająca bez pracy może ubiegać się o zasiłek dla bezrobotnych, jeśli spełnia wymagane warunki.
Podsumowanie
Norweskie przepisy jasno określają zasady dotyczące ochrony pracowników na zwolnieniu lekarskim.
- Okres ochronny trwa 12 miesięcy – w tym czasie nie można zwolnić pracownika wyłącznie z powodu choroby.
- Zwolnienie z innych przyczyn (np. restrukturyzacja, zamknięcie firmy, naruszenia obowiązków) jest dopuszczalne, o ile jest odpowiednio uzasadnione.
- Po zakończeniu okresu ochronnego możliwe jest rozwiązanie umowy z powodu długotrwałej absencji, pod warunkiem że pracodawca wcześniej wykonał obowiązek tilretteleggingsplikt i dokładnie udokumentował wszystkie działania.
Przestrzeganie tych zasad chroni zarówno firmę, jak i pracownika – zapewniając przejrzystość, zgodność z prawem i uczciwe traktowanie obu stron.
Twoje Polskie Autoryzowane Biuro Księgowe w Norwegii
+47 939 82 173