Dla wielu polskich firm rozwijających działalność na rynku norweskim kwestie podatkowe szybko stają się jednym z kluczowych wyzwań. Szczególne znaczenie ma tutaj pojęcie tzw. stałego przedstawicielstwa (permanent establishment), ponieważ to ono przesądza, czy i w jakim zakresie przedsiębiorstwo będzie zobowiązane do rozliczania podatku dochodowego w Norwegii.
Zasady w tym zakresie wynikają z konwencji o unikaniu podwójnego opodatkowania zawartej między Polską a Norwegią, a dokładniej z jej art. 5. Przepisy te określają, kiedy działalność prowadzona za granicą osiąga taki poziom zaangażowania, że państwo, na którego terytorium jest wykonywana, zyskuje prawo do opodatkowania osiąganych z niej dochodów. W praktyce oznacza to, że Norwegia może opodatkować jedynie tę część dochodu, która jest związana z działalnością prowadzoną na jej terytorium, a nie całość przychodów firmy.
Podstawą uznania, że powstało stałe przedstawicielstwo, jest istnienie stałej placówki, za pomocą której prowadzona jest działalność gospodarcza. Nie wystarczy jednak samo posiadanie miejsca – musi ono mieć odpowiedni stopień trwałości, a przedsiębiorstwo musi faktycznie prowadzić przez nie swoją działalność. Dopiero spełnienie tych warunków łącznie pozwala mówić o zakładzie podatkowym. Konwencja wskazuje przykładowe formy takich miejsc, jednak katalog ten nie jest zamknięty, co oznacza, że każda sytuacja może być oceniana indywidualnie.
Na szczególną uwagę zasługują projekty budowlane oraz instalacyjne, w przypadku których przyjęto wyraźne kryterium czasowe. W praktyce można przyjąć, że:
- projekty trwające dłużej niż 12 miesięcy mogą zostać uznane za stałe przedstawicielstwo,
- krótsze realizacje co do zasady nie powodują powstania obowiązku podatkowego w Norwegii.
Nie każda obecność firmy w Norwegii prowadzi jednak do powstania zakładu podatkowego. Działalność o charakterze pomocniczym lub przygotowawczym nie spełnia tych kryteriów. Dotyczy to w szczególności takich czynności jak: magazynowanie towarów, zbieranie informacji czy wykonywanie prostych działań administracyjnych.
Istotnym elementem analizy jest również sposób działania poprzez osoby trzecie. Stałe przedstawicielstwo może powstać nawet wtedy, gdy firma nie posiada fizycznej infrastruktury, ale działa poprzez zależnego przedstawiciela, który regularnie zawiera umowy w jej imieniu. Z kolei korzystanie z usług niezależnych pośredników, działających we własnym imieniu, co do zasady nie prowadzi do powstania obowiązku podatkowego w Norwegii.
Warto podkreślić, że forma prawna działalności nie ma decydującego znaczenia. Sam fakt rejestracji oddziału czy posiadania adresu w Norwegii nie przesądza o obowiązku podatkowym. Kluczowe znaczenie ma rzeczywisty sposób prowadzenia działalności, jej trwałość, organizacja oraz zakres operacji wykonywanych na terytorium Norwegii.
Podsumowując, o powstaniu stałego przedstawicielstwa decyduje przede wszystkim praktyczny model działania przedsiębiorstwa. Może ono wynikać zarówno z istnienia stałej placówki, jak i z działania poprzez zależnego przedstawiciela, natomiast w branży budowlanej szczególne znaczenie ma przekroczenie 12-miesięcznego okresu realizacji projektu. Dlatego przed rozpoczęciem działalności na rynku norweskim warto dokładnie przeanalizować jej charakter, ponieważ to właśnie on przesądza o obowiązkach podatkowych.
Polskie autoryzowane biuro rachunkowe w Norwegii
📞 +47 939 82 173